کمد پر از اسباب‌بازی است، اما کودک بعد از چند دقیقه می‌گوید «حوصله‌ام سر رفت». واکنش طبیعی خرید وسیله تازه است؛ شاید چیزی پیدا شود که بالاخره سرگرمش کند. پیش از خرید، بهتر است ببینیم بازی برای کودک در این خانه چه‌قدر در دسترس است. تعداد زیاد اسباب‌بازی لزوماً به معنای فرصت بیشتر برای بازی نیست.

کودک با قفسه‌ای شلوغ چه می‌بیند؟

وقتی همه وسایل یک‌جا جلوی چشم‌اند، انتخاب می‌تواند سخت شود. چند وسیله متناسب با سن و علاقه کودک را در دسترس بگذارید و بقیه را موقتاً کنار بگذارید. بعد از مدتی می‌توانید آن‌ها را جابه‌جا کنید. هدف «تکنیک جادویی» نیست؛ فقط می‌خواهیم شروع بازی ساده‌تر شود و کودک مجبور نباشد از میان انبوه چیزها تصمیم بگیرد.

همچنین ببینید آیا اسباب‌بازی‌ها امکان‌های باز دارند یا فقط یک کار مشخص می‌کنند. چند مکعب، ظرف، پارچه و عروسک ممکن است هر روز داستانی تازه بسازند. وسیله‌ای که فقط با فشار یک دکمه صدا و نور تولید می‌کند، شاید زود جذابیتش را از دست بدهد. این به معنای بدبودن آن وسیله نیست؛ نوع مشارکتی که از کودک می‌خواهد محدودتر است.

شاید مسئله، اسباب‌بازی نباشد

بعضی کودکان برای شروع بازی به همراهی کوتاه نیاز دارند. لازم نیست بزرگ‌سال تمام داستان را هدایت کند. می‌توانید کنار کودک بنشینید، با دو قطعه چیزی بسازید و بپرسید «این‌جا قرار است چه بشود؟» وقتی بازی راه افتاد، آرام عقب بنشینید. اگر هر بار فوراً ایده تازه بدهیم یا کارش را اصلاح کنیم، فرصت امتحان‌کردن راه خودش کمتر می‌شود.

خستگی، گرسنگی، فشار مهد یا مدرسه و استفاده زیاد از صفحه‌نمایش هم می‌توانند روی بازی اثر بگذارند. بعد از روزی شلوغ، کودک ممکن است اول به استراحت یا نزدیکی با والد نیاز داشته باشد. گاهی هم «حوصله‌ام سر رفت» آغاز خلاقیت است؛ اگر فوراً برایش برنامه نچینیم، کم‌کم کاری پیدا می‌کند.

به بازی واقعی کودک نگاه کنید، نه فقط به اسباب‌بازی‌هایش. آیا با ظرف‌های آشپزخانه نقش‌بازی می‌کند؟ با مداد خط می‌کشد؟ بیرون خانه دنبال برگ و سنگ می‌گردد؟ همه این‌ها بازی‌اند. اگر کودک برای مدت طولانی به هیچ فعالیتی علاقه نشان نمی‌دهد، از ارتباط و بازی مشترک هم کناره می‌گیرد یا تغییر ناگهانی در رفتار و خلقش دیده‌اید، با پزشک کودک گفت‌وگو کنید. اما در بسیاری خانه‌ها، قدم اول خرید بیشتر نیست؛ خلوت‌کردن فضا و دادن زمان کافی برای شکل‌گرفتن بازی است.

اگر کودک می‌خواهد یک بازی را بارها تکرار کند، تکرار را بی‌فایده ندانید. او ممکن است هر بار نقش تازه‌ای بسازد یا مهارتی را با اطمینان بیشتری انجام دهد. بهتر است به جای پرسش «چرا با اسباب‌بازی جدیدت بازی نمی‌کنی؟» بپرسید «در این بازی چه چیزی برایت جالب است؟» پاسخ او سرنخی از علاقه واقعی‌اش می‌دهد و کمک می‌کند وسایل مناسب‌تری در دسترس بگذارید.

سن کودک هم در انتظار ما از بازی مستقل اثر دارد. از کودک دو ساله نمی‌توان انتظار داشت نیم ساعت بی‌کمک داستان پیچیده‌ای بسازد؛ کودک بزرگ‌تر هم ممکن است پس از روزی پرتنش همراهی بخواهد. اگر وسیله‌ای را هر بار به شیوه‌ای متفاوت استفاده می‌کند، لازم نیست او را به «روش درست» برگردانید، مگر خطر ایمنی داشته باشد. گاهی درِ جعبه، پارچه یا قاشق از اسباب‌بازی گران‌قیمت جذاب‌تر است، چون کودک می‌تواند برایش کاربرد تازه پیدا کند. مراقبت از ایمنی همچنان با بزرگ‌سال است.